Wino ekologiczne. Co dokładnie oznacza to określenie?

Wina ekologiczne – naturalne, biodynamiczne i organiczne to coraz bardziej znacząca grupa na rynku alkoholi. Produkuje się je z dbałością o dobrostan zarówno winiarzy, jak i przyrody. Smakują tak samo, jak wina tradycyjne, nie zawierają jednak chemicznych ulepszaczy, a ich tworzenie w mniejszym stopniu wpływa na zanieczyszczenie środowiska.

„Wino ekologiczne” to szeroki termin. Mieści on w sobie zarówno trunki organiczne, biodynamiczne, naturalne, jak i pochodzące ze zrównoważonych upraw. Czym różnią się one od tradycyjnych win? Oczywiście tym, że wytwarzane są zgodnie z rygorystycznymi regułami – np. producenci unikają stosowania syntetycznych nawozów, pestycydów lub herbicydów i wykorzystują wyłącznie nasiona niezmodyfikowane genetycznie. Nawet stosując się do wytycznych producent nie może dowolnie umieścić jednego z wybranych określeń na etykiecie wytwarzanego wina. W poszczególnych krajach istnieją konkretne organizacje przyznające certyfikaty dla wybranej grupy trunków.

Wprowadzanie do obrotu produktów rolnictwa ekologicznego związane jest m.in. z przyjęciem przez podmiot składujący towar zobowiązania do poddania się kontroli przez jednostkę certyfikującą. Zakres kontroli najczęściej obejmuje weryfikację warunków składowania produktów rolnictwa ekologicznego w magazynie, rejestrów przyjęcia i wydania z magazynu, rejestrów czyszczenia magazynu oraz sprawdzania jego skuteczności – mówi Remigiusz Zdrojkowski z firmy logistycznej XBS Prolog S.A.

Wina biodynamiczne

Do uprawy win biodynamicznych należy stosować tylko produkty naturalne, najlepiej wytworzone wewnątrz gospodarstwa. Unika się w ten sposób niekorzystnych skutków dla gleby i żywych organizmów. Produkcja tego rodzaju zwraca również uwagę na wpływ faz księżyca na uprawę roślin. Główną organizacją zajmującą się certyfikowaniem biodynamicznych producentów rolnych jest niemiecka Demeter. Zabrania ona stosowania modyfikowanych genetycznie mikroorganizmów, jak drożdże czy bakterie. Nie wolno też dodawać szeregu substancji chemicznych (w tym witaminy C), pasteryzowania wina oraz poddawania moszczu procesowi koncentracji. Winiarz powinien natomiast m.in. używać drożdży pochodzących jedynie z ekologicznych hodowli lub tych posiadających certyfikat Demeter, klarować wino przy pomocy substancji organicznych: białek jaj, produktów mlecznych, itp.

Więcej: „Ryzykowaliśmy asortymentem i nazwą. Specjaliści odradzali nam ją” – mówi Krzysztof Bożek, Krowarzywa

Wina organiczne

Wino organiczne to trunek uzyskany z niewielkim użyciem sztucznych (wytworzonych przez człowieka) komponentów, pochodzący z organicznie uprawianych winorośli. W winnicy muszą być stosowane środki pochodzenia roślinnego bądź zwierzęcego (organicznego). Winiarz nie powinien używać w uprawie chemicznych nawozów i środków ochrony roślin. Często uprawy prowadzone są tradycyjnymi metodami, z użyciem naturalnych środków przeciw szkodnikom, przyjaznych owadom i ekosystemowi. W winiarstwie organicznym stosuje się co prawda siarkę, aby ograniczyć rozwój niepożądanych bakterii w winie, natomiast należy to robić w najmniejszych możliwych ilościach. Uprawa winorośli organicznej jest ściśle kontrolowana przez niezależne organizacje. Są to m.in. Ecocert, Agriculture Biologique, Organic Farming czy USDA Organic.

Wina naturalne

Wino naturalne to takie, do którego nic nie dodano i nic mu nie zabrano. Produkujący je winiarze unikają ingerencji w spontaniczne procesy wzrostu roślin i tworzenia się wina. Często zabronione jest stosowanie jakichkolwiek dodatków, pomocy przetwórczych lub ciężkich urządzeń manipulacyjnych w winnicy. Producenci drastycznie ograniczają lub nawet rezygnują z użycia związków siarki, cukrów czy kwasów. Nie kontrolują też temperatury, w której przebiega proces fermentacji. Mimo braku oficjalnych certyfikatów, jest kilka organizacji wspierających produkcję win naturalnych. Należą do nich m.in. francuski SAINY, włoski VinNature, czy AVN. Skoro nikt nie certyfikuje produkcji, informacja o naturalnym pochodzeniu wina może zostać dowolnie umieszczona przez producenta na etykiecie.

Wina ze zrównoważonej produkcji

W tym przypadku, podobnie jak przy winach naturalnych, również brak jednolitej definicji. Generalnie chodzi o uprawę i produkcję, która jak najmniej ingeruje w naturę. Jednak w sytuacji, gdy np. uprawy są atakowane przez szkodniki, używa się oprysków, aby nie utracić zbiorów. Wina spełniające te wymogi otrzymują certyfikat zrównoważonej produkcji. Jest to system mniej ekstremalny niż produkcja biologiczna czy organiczna. Zrównoważona uprawa roślin wiąże się z systemem zintegrowanej ochrony roślin, ograniczeniem emisji CO2, bezpieczeństwem i zdrowiem pracowników oraz zachowaniem bioróżnorodności w winnicy.

Więcej: Rośnie popyt na roślinne zamienniki mięsa i nabiału

Klarowne zasady określające produkcję win wprowadziła RPA. Wina pochodzące z tego kraju po spełnieniu odpowiednich warunków posiadają certyfikat „Sustainable Wine South Africa”. Co ciekawe, również w Kaliforni ok. 85 proc. win produkuje się w zrównoważony sposób. Od 2010 roku California Sustainable Winegrowing Alliance (Kalifornijskie Stowarzyszenie Zrównoważonej Produkcji Winorośli) prowadzi certyfikację winnic i wytwórni win.

Wino z ograniczoną emisją CO2

Choć winnice nie są największym sprawcą zanieczyszczeń, wśród winiarzy powstały organizacje, które certyfikują producentów ograniczających emisję CO2 podczas produkcji. Winorośl, tak jak wszystkie rośliny, pochłania dwutlenek węgla i oddaje tlen do atmosfery. Problem pojawia się później, począwszy od procesu fermentacji, gdy dwutlenek uwalnia się z powrotem do atmosfery, a na transporcie kończąc. Optymalna sytuacja to emitowanie takiej ilości CO2 do atmosfery, jaką winogrona wytworzyły w procesie rozwoju. I o to w skrócie chodzi w winiarstwie z ograniczoną emisją CO2. Jeden z certyfikatów, jaki otrzymują wina z ograniczoną emisją CO2 to Carbon Neutral. Aby ubiegać się o certyfikat, należy wdrożyć trzy zasady: zoptymalizować dostawy pod kątem emisji CO2, prowadzić produkcję przy użyciu materiałów, które ograniczają emisje CO2, wspierać finansowo walkę z globalnym ociepleniem i ograniczeniem emisji dwutlenku węgla.