Totalne fiasko czy sukces? Co mówią eksperci o COP26?

Po dwóch tygodniach zakończył się odbywający się w Glasgow szczyt klimatyczny COP26. Zaakceptowany przez blisko 200 państw pakt klimatyczny zakłada m.in. zobowiązanie państw do stopniowego odchodzenia od węgla. Opinie dotyczące efektów COP26 są podzielone. Pozytywy zakończonego właśnie szczytu dostrzega w rozmowie z naszą redakcją Lidia Wojtal, ekspertka ds. polityki klimatyczno-energetycznej think tanku Agora Energiewende.

Przyjęty podczas COP26 pakt klimatyczny to pierwsze porozumienie w którym znalazło się wyraźne zobowiązanie państw dotycząca odejścia od paliw kopalnych, w tym węgla. To paliwo, które w największym stopniu przyczynia się do powstawania gazów cieplarnianych.

Dokument został zaakceptowany przez przedstawicieli blisko 200 państw. O porozumienie nie było łatwo. Negocjacje dotyczące zapisu odnośnie zobowiązania do rezygnacji z węgla trwały praktycznie do samego końca. Największy sprzeciw w tym zakresie wyrażały Indie. Minister ds. klimatu Bhupender Yadav pytał, jak kraje rozwijające się mogą obiecywać stopniowe wycofywanie węgla i subsydiów na paliwa kopalne, skoro „muszą jeszcze zająć się swoimi programami rozwoju i likwidacją ubóstwa”.

Ostatecznie w tekście deklaracji końcowej kraje zgodziły się na zwrot mówiący o „stopniowym zmniejszaniu”, a nie „wycofywaniu” węgla. W pakcie położono również nacisk na pomoc finansową dla krajów rozwijających się, aby pomóc im w dostosowaniu się do skutków zmian klimatycznych.

Zobacz też: Wystąpienie Mateusza Morawieckiego podczas szczytu COP26

COP26 – Sukces czy porażka?

Przyjęte konkluzje to dla wielu porażka trwającego dwa tygodnie szczytu. Rozczarowania nie krył Alok Sharma, przewodniczący COP26. Sherma podkreślał, że jest mu „bardzo przykro” z powodu takiego, a nie innego finału obrad. W jego ocenie konieczna jest jednak ochrona przyjętego pakietu.

O podjęciu ważnego, acz niewystarczającego kroku mówił również sekretarz generalny ONZ António Guterres.

Przeczytaj także: Czym jest ekologia?

Mniej surowa w ocenie COP26 jest Lidia Wojtal, ekspertka ds. polityki klimatyczno-energetycznej think tanku Agora Energiewende. Ekspertka w rozmowie z redakcją Ekobiznes zwraca uwagę, że podczas zakończonego właśnie szczytu konieczne było wyważenie interesów blisko 200 państw.

Każdy szczyt to sztuka takich maleńkich kroczków. Uzgadnianie decyzji pomiędzy 200 stronami tak właśnie wygląda. Pamiętajmy, że wszystko jest przyjmowane w drodze konsensusu, dlatego jest to tak szalenie skomplikowane. Na pewno jednak nie można powiedzieć, że COP26 był krokiem w tył – mówi nam Wojtal.

Ekspertka zwraca uwagę, że podczas szczytu powołano dodatkowo szereg inicjatyw, które mają przyspieszyć dekarbonizację poszczególnych sektorów. Chodzi tu m.in. o deklaracje dotyczące odejścia od węgla, czy wylesiania. Wojtal podkreśla, że deklaracji w tym zakresie było sporo, choć trudno prognozować, jakie będą dalsze kroki w tym zakresie.

Za sukces Wojtal uznaje również cześć negocjacyjną, dotyczącą kwestii, których nie udało się uzgodnić podczas szczytu klimatycznego w Katowicach.

Przyznam, że nie miałam tu zbyt wielkich oczekiwań, gdyż duży nacisk kładziono na kwestie polityczne. Tymczasem udało się uzgodnić wszystko, co było zaplanowane. Mało tego, po tym jak podniósł się raban po tym, że dotychczasowe zobowiązania państw nie są wystarczająco ambitne, zaczęto dyskusje odnośnie tego, co można zrobić, żeby ten proces zrewilitaryzować przed 2025 roku – wskazuje przedstawicielka think tanku Agora Energiewende.

Kolejne zobowiązania w przyszłym roku

Uczestniczy szczytu mają spotkać się w przyszłym roku, by podjąć kolejne zobowiązania dotyczące dalszej redukcji emisji dwutlenku węgla, tak aby cel 1,5 st. C mógł zostać osiągnięty.

Lidia Wojtal liczy na to, że podczas przyszłorocznego spotkania duży nacisk zostanie położony na wsparcie finansowe dla krajów rozwijających się. Kwestia ta podczas COP26 – jak zauważa ekspertka – „nie uzyskała takiej wagi jak powinna”.

Zobacz też: Wstrząsająca kampania Polskiego Alarmu Smogowego