LOTOS tworzy ekologiczny asfalt. „Ograniczy on stężenie toksycznych substancji, zawartych w spalinach” – mówi Cezary Godziuk, LOTOS Asfalt

Projekt „Ekologiczne asfalty” LOTOS realizuje we współpracy z Politechniką Gdańską. Opracowany w ten sposób asfalt ma redukować m.in. ilość tlenków azotu (NOx) i lotnych związków organicznych, emitowanych przez samochody spalinowe. Zakończenie projektu planowane jest na koniec listopada 2023 roku. „Jeśli nasze badania zakończą się sukcesem i potwierdzona zostanie skuteczność działania ekologicznego asfaltu, produkt będzie mógł być wdrożony i stosowany na szeroką skalę” – mówi Cezary Godziuk, prezes zarządu LOTOS Asfalt

Blanka Dżugaj: Słowa „ekologiczny” i „asfalt” zdają się wykluczać, tymczasem Państwo zestawiacie je w jedno stwierdzenie. Jak można więc sprawić, by asfalt faktycznie był ekologiczny?

Cezary Godziuk, prezes zarządu LOTOS Asfalt: Asfalt znany jest od początku cywilizacji ludzkiej. Babilończycy, starożytni Grecy i Rzymianie używali go do uszczelniania i impregnacji naczyń z gliny. Bohaterowie Homera, Ajschylosa i Petroniusza pili wino transportowane w impregnowanych asfaltem amforach. Współcześnie wielkie zbiorniki na wodę pitną w Kalifornii są uszczelniane asfaltem. Ponad 90 proc. dróg utwardzonych w Polsce i na świecie zbudowanych jest właśnie z asfaltu. To, że asfalt postrzegany jest czasem jako materiał o negatywnym oddziaływaniu na środowisko, wynikać może z braku odpowiednich informacji. Tymczasem zgodnie z Rozporządzeniem REACH (ang. Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals), asfalty nie zostały sklasyfikowane jako substancje niebezpieczne dla środowiska naturalnego.

Warto zaznaczyć, że już dziś wybór przez inwestora technologii asfaltowych do budowy dróg oznacza wielowymiarowe korzyści dla środowiska naturalnego. Oprócz oszczędności energii i redukcji śladu węglowego, są nimi możliwość ponownego wykorzystania w 100 proc. materiału z recyklingu (granulatu asfaltowego) do budowy nawierzchni drogowych czy neutralność dla środowiska wodnego. Dostępność technologii asfaltowych i szeroki wybór ekologicznych produktów zapewniają inwestorom i użytkownikom uniwersalność i wygodę w eksploatacji.

ECO-Asfalt wprowadziła w Finlandii firma Peab, która zastąpiła paliwa kopalne biopaliwem podczas suszenia i podgrzewania materiału kamiennego. Włosi opracowali ekologiczne spoiwo syntetyczne nie zawierające bitumu. Na czym polega technologia opracowana przez LOTOS i Politechnikę Gdańską?

W portfolio LOTOS Asfalt już teraz znajduje się wiele produktów szczególnie przyjaznych środowisku. Należą do nich przede wszystkim asfalty wysokomodyfikowane stosowane do bardzo trwałych i długowiecznych nawierzchni, asfalty modyfikowane dodatkiem gumy z recyklingu zużytych opon samochodowych czy asfalty typu WMA (z ang. Warm Mix Asphalt) do technologii na ciepło. W firmie trwają nieustająco prace nad opracowaniem nowych materiałów pozwalających na poprawę jakości życia i zdrowia każdego z nas. Aktualnie LOTOS Asfalt wspólnie z Politechniką Gdańską tworzy nowy ekologiczny produkt asfaltowy, który pozwoli na redukcję zanieczyszczeń powietrza w rejonie pasa drogowego. Nowe lepiszcze w istotny sposób przyczyni się do redukcji smogu w miastach. Projekt ten realizujemy z wykorzystaniem dofinansowania z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR).

Peab twierdzi, że ich asfalt zmniejszy o połowę zanieczyszczenie z fińskiej produkcji asfaltu. Jakie założenia ma LOTOS?

Opracowana w ramach tego projektu drogowa nawierzchnia asfaltowa ma redukować zanieczyszczenia atmosferyczne w obszarze pasa drogowego na poziomie wyższym niż dostępne na ten moment na rynku technologie. Ma to w szczególności dotyczyć ograniczenia stężenia toksycznych i szkodliwych substancji, zawartych w spalinach pojazdów, m.in. tlenków azotu (NOx) i lotnych związków organicznych, których emisja wynika z dużego natężenia ruchu pojazdów w obszarach miejskich. Ekologiczny asfalt zredukuje też poziom szkodliwych substancji pochodzących z ogrzewania domów paliwami twardymi.

Gdzie taki asfalt może być wykorzystywany? Czy nada się do budowy autostrad i dróg szybkiego ruchu?

Problem smogu dotyczy przede wszystkim obszarów aglomeracji miejskich i to im w szczególności dedykowany jest ten produkt. Z założenia, ekologiczny asfalt miałby być stosowany przede wszystkim do budowy infrastruktury drogowej w rejonie terenów zamieszkałych, gdzie stężenie zanieczyszczeń jest największe. Wykorzystywany może być do budowy górnych – tzw. ścieralnych warstw nawierzchni, których regularna wymiana należy do standardowych czynności związanych z utrzymaniem drogi. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, żeby stosowany był również na drogach szybkiego ruchu czy autostradach. Natomiast na tego typu drogach w pierwszej kolejności powinny być używane inne ekologiczne produkty zmniejszające ślad węglowy, poprzez wydłużenie cyklu życia nawierzchni – asfalty wysokomodyfikowane i modyfikowane polimerami – zapewniające drodze długowieczność.

Jak przebiegają prace? Na jakim etapie jesteście obecnie?

Obecnie trwają prace nad dobraniem właściwego składu ekologicznego asfaltu i skutecznej modyfikacji składników, aby uzyskać jak największą efektywność redukcji zanieczyszczeń atmosferycznych, znajdujących się w rejonie pasa drogowego. W celu stworzenia jak najlepiej działającego w praktyce rozwiązania, trwa intensywna współpraca pomiędzy naukowcami z Wydziałów Chemicznego oraz Inżynierii Lądowej i Środowiska Politechniki Gdańskiej wraz z technologami z gdańskiej rafinerii.

Kolejnym kamieniem milowym po stworzeniu ekologicznego lepiszcza asfaltowego będzie zaprojektowanie i dobór mieszanki mineralno-asfaltowej o rozwiniętej powierzchni właściwej i makrostrukturze, tak aby nawierzchnia w jak największej skali oczyszczała powietrze. Ostatnim etapem będzie weryfikacja skuteczności działania nawierzchni ekologicznej podczas eksploatacji drogi na pełnowymiarowym odcinku testowym.

„Asfalt redukujący smog” brzmi abstrakcyjnie, wygląda jednak na to, że nie jest to science fiction, lecz całkiem realna i bliska przyszłość. Kiedy konkretnie możemy się spodziewać wprowadzenia go do użytku?

Zakończenie projektu planowane jest na koniec listopada 2023 r. W przypadku, gdy projekt zakończy się sukcesem i potwierdzona zostanie skuteczność działania ekologicznego asfaltu, produkt będzie mógł być wdrożony i stosowany na szeroką skalę.

Skąd idea poszukiwania ekologicznego asfaltu?

LOTOS Asfalt stawia na rozwój innowacyjnych technologii umożliwiających produkcję nowatorskich asfaltów – bardzo trwałych i przyjaznych dla środowiska, dlatego w najbliższej przyszłości można spodziewać się kolejnych ekologicznych produktów.

Redukcja smogu i emisji szkodliwych substancji, oszczędność zużycia energii i ograniczenie negatywnego oddziaływania produkcji na środowisko jest jednym z najbardziej aktualnych trendów technologicznych wpisujących się w politykę Europejskiego Zielonego Ładu. Spółka LOTOS Asfalt to firma szczególnie dbająca o środowisko naturalne, a politykę zrównoważonego rozwoju realizuje z sukcesem od wielu lat między innymi poprzez produkcję, wdrażanie i promowanie innowacyjnych ekologicznych produktów do budowy dróg.