„Zrównoważone budownictwo wcale nie musi być drogie” – mówi Wojciech Witek, architekt

Branża nieruchomości jest odpowiedzialna za blisko 40 proc. emisji gazów cieplarnianych. Świadomość negatywnego wpływu na środowisko sprawia, że coraz więcej firm wdraża proekologiczne działania, dążąc do minimalizacji śladu węglowego. „Wprowadzanie rozwiązań ekologicznych to nie tylko kwestia oszczędności, ale także sposób na pozostanie konkurencyjnym na rynku, który zmierza w kierunku dbałości o poprawę jakości życia i środowiska naturalnego” – mówi Wojciech Witek, założyciel Iliard Architecture & Interior Design, członek zarządu Reesco Hospitality. 

Blanka Dżugaj: Dlaczego ESG jest szczególnie istotne dla branży nieruchomości?

Wojciech Witek, założyciel Iliard Architecture & Interior Design, członek zarządu Reesco Hospitality: ESG, czyli Environmental, Social and Governance to podstawa w prowadzeniu polityki zrównoważonego rozwoju. Dotyczy obszarów ściśle związanych z funkcjonowaniem każdego biznesu, niezależnie od specjalizacji. Każda firma wpływa w określony sposób na środowisko (i jest pod jego wpływem), np. zużywając energię i zasoby. Każda działa też w ramach jakiejś społeczności i każda jest tworem prawnym, który wymaga zarządzania. Wdrożenie koncepcji ESG jest więc istotne dla wszystkich organizacji, bez względu na branżę. W zależności od specyfiki przedsiębiorstwa, niektóre z jej postulatów mogą okazać się bardziej adekwatne. W stosunku do branży nieruchomości kluczowym obszarem jest z pewnością ochrona środowiska. Na przestrzeni ostatnich lat obserwujemy coraz więcej inwestycji w nieruchomości. Tym samym zwiększa się ich światowy udział oraz wpływ na naturę – każdy budynek stanowi integralną część otoczenia i wpływa na nie przez cały cykl swojego życia. Nie każdy zdaje sobie sprawę, że branża nieruchomości jest odpowiedzialna za blisko 40 proc. emisji gazów cieplarnianych.

Czy to realnie dostrzeżona potrzeba, czy wyłącznie kwestia dostosowania się do wymogów rynku?

Według danych ONZ, budownictwo odpowiada za blisko 36 proc. zużycia światowej energii. Ludzie zaczynają dostrzegać, że nieustanna eksploatacja surowców nieodwracalnie zmniejsza ich pokłady na świecie. Podejmowane przez nich w tej kwestii działania determinują trendy rynkowe, które coraz częściej skupiają się wokół minimalizacji śladu węglowego. Projektowanie przestrzeni biurowych, handlowych, magazynowych, hotelowych, mieszkalnych w duchu zrównoważonego rozwoju ma realny wpływ na jakość życia mieszkańców miast. Co więcej, na przestrzeni ostatnich lat, to już nie tylko kwestia świadomości inwestorów, ale odpowiednich regulacji prawnych narzucanych przez Unię Europejską, jak dyrektywa z 2014 roku oraz nowelizacja krajowej ustawy o rachunkowości. Według niej obowiązkiem dużych polskich spółek giełdowych jest uwzględnianie ESG w raportach.

E jak Environment

Jakie działania z zakresu E – environment podejmują firmy z branży nieruchomości?

Wiele firm z branży nieruchomości działa zgodnie z wytycznymi systemów certyfikacji LEED czy BREEAM, które narzucają na przykład odpowiedni standard budowy, wykorzystywanie materiałów z recyklingu, współpracę z lokalnymi firmami. Coraz więcej inwestuje się także w technologie zmniejszające ślad węglowy budynków, nie tylko podczas ich wznoszenia, ale także w trakcie ich użytkowania. Wiele mówi się o tym, że odpowiednio zaprojektowane i zrealizowane obiekty mogą stać się neutralne energetycznie w trakcie całego cyklu życia, na przykład poprzez systemy pozwalające na samodzielną produkcję energii czy wykorzystywanie wody szarej.

Czy działania te dotyczą wyłącznie tych obszarów, w których mogą one przynieść realne oszczędności dla firmy?

Wprowadzanie rozwiązań ekologicznych to nie tylko kwestia oszczędności, ale także sposób na pozostanie konkurencyjnym na rynku, który zmierza w kierunku dbałości o poprawę jakości życia i środowiska naturalnego. Konieczność raportowania ESG przez spółki giełdowe oznacza niejako nowe podejście do biznesu. Współpracując ze świadomymi klientami – funduszami, najemcami, którzy też mają obowiązek raportowania oraz są coraz bardziej zaangażowani w ograniczenie negatywnego wpływu na planetę, musimy dostosować się do tych oczekiwań.

Przed jakimi wyzwaniami stają przedsiębiorcy z branży nieruchomości?

W dobie obecnie zachodzących transformacji rynkowych podmioty, które zwlekają z zastosowaniem progresywnych strategii proekologicznych mogą mieć problemy z przetrwaniem. Identyfikacja odpowiednich grup interesariuszy i odpowiedzenie na potrzeby potencjalnych klientów, którzy coraz częściej uzależniają kolejne plany od kwestii środowiskowych, to rzeczywiście szansa na dobre prosperowanie firmy. Działania proekologicznie nie mogą jednak być jedynie sposobem na wyprzedzenie konkurencji, ale odzwierciedleniem realnej chęci poprawy jakości życia i środowiska.

Czy klienci – najemcy bądź inwestorzy – przywiązują wagę do ekocertyfikatów posiadanych przez inwestorów?

Na pewno – pokazują to przede wszystkim liczby. Według raportu Global Sustainable Investment Alliance, inwestycje zrównoważone stanowią 35,9 proc. ogółu zarządzanych aktywów w Europie, USA, Kanadzie, Japonii, Australii i Nowej Zelandii. Najemcy obiektów są coraz bardziej świadomi w kwestiach ekologii i chcą minimalizować swój negatywny wkład, wybierając powierzchnie przyjazne środowisku i partnerów, którzy takie przestrzenie potrafią zaprojektować i zrealizować. Odpowiednia certyfikacja pociąga za sobą prestiż obiektu czy organizacji, która ją posiada i powoli staje się także standardem. Obecnie każdy budynek klasy A w Polsce jest certyfikowany w systemie BREEAM lub LEED. Co więcej, w strategii inwestycyjnej większości funduszy brane pod uwagę są wyłącznie budynki z odpowiednim certyfikatem.

Ekologia dźwignią handlu

Czy może być to forma „złapania” klienta, czy raczej nie ma to znaczenia poza stosowaniem się do wytycznych unijnych?

Myślę, że obydwie kwestie wzajemnie się nie wykluczają, a wręcz przeciwnie – należy je rozpatrywać równolegle. Regulacje prawne dotyczące zrównoważonych inwestycji zwiększają powszechność wprowadzania innowacyjnych rozwiązań i powodują, że stają się one standardem. Zwiększa to świadomość zarówno najemców jak i inwestorów, którzy mają na celu redukowanie negatywnej ingerencji i coraz częściej wybierają inwestycje z najwyższymi poziomami certyfikacji.

Co z branżą hospitality? Jak się ma w stosunku do pozostałych sektorów?

Również ten sektor idzie w kierunku zgodnej symbiozy z otoczeniem. Obiekty hotelowe mają służyć społeczeństwu, dlatego zagwarantowanie części powierzchni lokalnym przedsiębiorstwom przestało być rzadkością. Nowoczesne nieruchomości wprowadzają także systemy kontrolujące zużycie wody czy prądu poprzez użycie kluczy elektronicznych, które minimalizują ryzyko zostawienia włączonego światła po wyjściu z pokoju, a także system dostosowania klimatyzacji do zaludnienia pomieszczeń. Przestrzenie hotelowe coraz częściej są również projektowane z myślą o sprawnym przeprowadzaniu soft & hard refurnishmentu, wykonywanego standardowo po 7 i 14 latach, tak aby ograniczać zużycie materiałów i negatywny wpływ na środowisko.

Czy działania eko zawsze są kosztowne?

Wbrew powszechnym opiniom, troska o realizację zrównoważonych koncepcji nie musi wiązać się ze znacznymi nakładami finansowymi. Co więcej, filozofia ESG może przynieść realne oszczędności dla firmy. W przestrzeniach komercyjnych coraz częściej pojawiają się energooszczędne urządzenia czy oświetlenie LED. Przykładem na to, że zastosowanie proekologicznych rozwiązań nie musi się wcale wiązać z większymi wydatkami, jest budynek AFI V.Offices, który zaprojektowaliśmy w Krakowie. Budynek uzyskał 98,9 proc. punktów podczas certyfikacji BREEAM, co jest drugim najwyższym wynikiem w historii tego standardu. Co ciekawe, udało nam się to osiągnąć bez proponowania skomplikowanych I kosztownych rozwiązań. Jest to zasługa rzetelnego podejścia do całego procesu projektowania od samego początku i dobrej współpracy z bardzo świadomym inwestorem. Zrealizowaliśmy tę inwestycję bez przekraczania budżetu, redukując pobór energii o 37 proc., emisję CO2 o 34 proc., a zużycie wody o ponad 57 proc. Dlatego z pełnym przekonaniem mogę powiedzieć, że zrównoważone budownictwo wcale nie musi być drogie.

Rozmawiała Blanka Dżugaj